Bij het verkopen van je auto komen veel praktische en administratieve zaken kijken. Eén van de meest gestelde vragen is: moet ik belasting betalen als ik mijn auto verkoop? Het korte antwoord is: meestal niet, maar er zijn belangrijke uitzonderingen. Of je nu particulier verkoopt, een afgedankte wagen overdraagt aan een opkoper autowrakken, of besluit tot een snelle auto verkopen zonder keuring – belasting speelt altijd een rol, zij het actief of juist in het afwikkelen ervan. In deze tekst leggen we uit hoe het zit met belastingen bij verkoop, hoe je de waarde van je auto kunt berekenen, en wat de belastingdienst van je verwacht – zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Het verkopen van een auto is op zich geen belastbare handeling. Je hoeft geen inkomstenbelasting te betalen over de opbrengst van de verkoop, zolang het gaat om een particulier bezit en geen handelsactiviteit. De Belastingdienst beschouwt het bezit van een auto doorgaans als een privébezit en de verkoopopbrengst is niet belast als je geen ondernemer bent. Toch kunnen er wél belastingen om de hoek komen kijken, vooral als het gaat om btw, rest-BPM of situaties waarbij je inkomsten genereert met regelmaat. Daarnaast spelen ook de motorrijtuigenbelasting, eventuele schorsingen of terugvorderingen een rol bij het stopzetten van jouw fiscale verplichtingen.

Vooral in situaties waarin een auto zakelijk is gebruikt of als je regelmatig voertuigen koopt en verkoopt, kijkt de Belastingdienst scherper. Zodra er sprake is van structureel handelen, bijvoorbeeld als je vaker dan incidenteel voertuigen doorverkoopt, kan dat worden aangemerkt als een economische activiteit. In dat geval kunnen inkomsten uit verkoop belast zijn. Dit is vooral relevant voor mensen die voertuigen inkopen, opknappen en weer doorverkopen. Als je een garage hebt of een autobedrijf runt, is de opbrengst wél onderdeel van je omzet, en moet je er belasting over afdragen.

Motorrijtuigenbelasting en vrijwaring: hoe werkt dat?

Op het moment dat je je auto verkoopt en het kenteken wordt overgeschreven op naam van de koper, stopt jouw belastingplicht voor de motorrijtuigenbelasting. Dit gebeurt automatisch, via het systeem van de RDW. Je hoeft hiervoor niets extra’s te doen. Zodra de tenaamstelling is aangepast, ontvang je een vrijwaringsbewijs. Dit document bevestigt dat jij niet langer eigenaar bent van het voertuig, en dat de fiscale verantwoordelijkheid is overgedragen.

Zodra dat vrijwaringsbewijs binnen is, registreert de Belastingdienst dat het kenteken niet meer aan jou gekoppeld is. Je betaalt dan geen wegenbelasting meer, vanaf het moment van overschrijving. Als je al belasting vooruit hebt betaald – bijvoorbeeld per kwartaal – dan krijg je het resterende bedrag automatisch teruggestort op je rekening. Dat gebeurt doorgaans binnen enkele weken.

Verkoop je een auto die tijdelijk geschorst was, dan is er ook geen motorrijtuigenbelasting verschuldigd tijdens die periode. Zodra je de schorsing echter opheft (bijvoorbeeld om de auto alsnog te kunnen verkopen met een geldige APK), begint de belasting weer te lopen. Wil je een auto verkopen zonder keuring, dan moet je goed weten dat je voertuig niet de openbare weg op mag. Zonder geldige APK en verzekering riskeer je een boete. De meeste kopers – en zeker een opkoper autowrakken – halen de auto dan op een trailer of met een takelwagen op. In dat geval blijft de belastingplicht wel gewoon van kracht tot het kenteken is overgeschreven.

Bij verkoop aan een opkoper of handelaar geldt dezelfde procedure. Deze partijen zijn doorgaans RDW-erkend en zorgen voor een directe vrijwaring. Toch blijft het belangrijk om zelf na te gaan of de belasting daadwerkelijk is gestopt. Controleer dit via je DigiD in het portaal van de Belastingdienst. Zeker als het gaat om oude voertuigen of als je via minder bekende opkopers werkt, is het verstandig om alles zwart op wit te hebben.

Een aparte situatie doet zich voor als de auto geëxporteerd wordt. Sommige kopers – vooral bij oldtimers of beschadigde voertuigen – willen de wagen naar het buitenland vervoeren. In dat geval moet er een aparte exportmelding worden gedaan bij de RDW. Pas als die registratie rond is, wordt je belastingplicht beëindigd. Tot dat moment blijf jij verantwoordelijk. Ook dan geldt: geen vrijwaring, geen stopzetting.

Bijtelling, BPM en zakelijke verkoop: extra aandachtspunten

Als je je auto zakelijk hebt gereden of geregistreerd staat op naam van een onderneming, dan moet je extra goed opletten bij de verkoop. Vooral als je de auto hebt afgeschreven op de balans of als je te maken hebt gehad met bijtelling, kunnen er fiscale gevolgen zijn. Verkoop je een auto die in je onderneming zit, dan moet je de restwaarde verantwoorden in je boekhouding. Die verkoopopbrengst is belast, en je moet hierover btw afdragen – tenzij je onder de kleineondernemersregeling valt of een uitzondering van toepassing is.

Heb je destijds btw afgetrokken bij aanschaf van het voertuig, dan moet je over de verkoopprijs opnieuw btw berekenen. Die draag je af aan de Belastingdienst. Dit speelt vooral bij jongere auto’s en bij bedrijfswagens. De berekening is vrij technisch, en daarom is het verstandig om hierover je boekhouder te raadplegen. Zeker als je een bestelbus of een grijs kenteken voertuig hebt.

De BPM (Belasting Personenauto’s en Motorrijwielen) komt ook om de hoek kijken als je een relatief nieuwe auto verkoopt die geïmporteerd was of waarbij je destijds BPM hebt betaald. In sommige gevallen moet je bij export of bepaalde zakelijke afboekingen een deel van de BPM terugbetalen of verrekenen. Voor particulieren speelt dit zelden, maar als je voertuigen zakelijk exploiteert of importeert, kun je hiermee te maken krijgen.

De waarde van je auto berekenen is dan niet alleen belangrijk om de juiste verkoopprijs te bepalen, maar ook om te zorgen dat je boekhouding klopt. Zeker als je gebruik hebt gemaakt van investeringsaftrek of andere fiscale voordelen, speelt de boekwaarde een rol. Verkoop je de auto voor meer dan de boekwaarde? Dan is dat winst, en dus belast.

Particulieren hoeven zich hier minder zorgen over te maken, tenzij je echt structureel voertuigen koopt en verkoopt. Dan kan de Belastingdienst jou als ondernemer beschouwen, en moet je alsnog aangifte doen. Bij een eenmalige verkoop – zelfs als je ervoor kiest om een auto verkopen zonder keuring – zit je veilig, zolang je niet actief handelt.

Wrakken, schadeauto’s en export: bijzondere situaties

Verkoop je een auto die total loss is, onherstelbaar beschadigd of zonder kenteken – bijvoorbeeld aan een opkoper autowrakken – dan gelden er andere regels. Wrakken worden vaak zonder officiële overdracht meegenomen, bijvoorbeeld voor onderdelen of sloop. In dat geval is het extra belangrijk dat je zorgt voor een officiële vrijwaring. Zonder die vrijwaring blijf jij namelijk belastingplichtig én verantwoordelijk voor alles wat met het voertuig gebeurt.

Een opkoper moet een RDW-erkenning hebben om voertuigen officieel over te kunnen schrijven. Controleer dus altijd of je met een erkende partij te maken hebt. Vraag expliciet om het vrijwaringsbewijs, en geef het voertuig nooit af zonder dit document. Zelfs als het voertuig niet meer rijdt of geen waarde meer lijkt te hebben, ben je als eigenaar aansprakelijk totdat het kenteken formeel van jouw naam is gehaald.

In sommige gevallen kan een schadeauto nog geëxporteerd worden, vooral als de motor en chassis nog intact zijn. Buitenlandse kopers nemen deze voertuigen soms mee voor opknap of onderdelen. Ook in die gevallen moet je zorgen dat de exportregistratie bij de RDW wordt gedaan. Pas daarna stopt je fiscale verantwoordelijkheid.

Het is verleidelijk om een wrak snel te verkopen zonder papieren, zeker als je denkt dat het geen waarde meer heeft. Maar vergis je niet: ook een wrak heeft restwaarde. Sommige bedrijven bieden zelfs nog een nette vergoeding, afhankelijk van de onderdelen of het metaal. De waarde auto berekenen is in dit geval minder eenvoudig, maar er zijn gespecialiseerde platforms en opkopers die dit snel voor je kunnen inschatten. Laat je niet afschepen met ‘kosten voor ophalen’ als je voertuig nog restwaarde heeft – dat is oud denken.